عزيز الله بيات
29
تاريخ تطبيقى ايران با كشورهاى جهان ( فارسى )
كاپادوكيه و پئت و پارت قلمرو خود را مستقل كنند . به همين سبب ، مولون خود را شاه خواند آن تيوخوس به سركوبى وى شتافت و او را شكست داد . طولى نكشيد كه در سال 220 ق م . مولون درگذشت . در سال 218 ق م . آن تيوخوس به سوريه لشكر كشيد و چندى بعد پادشاه مصر ، آن محل را از تصرف او به درآورد . در سال 205 ق م . رهسپار خليج فارس شد و پس از مطيع كردن اهالى گرها « 1 » ( القطيف ) به سوريه برگشت . در زمان سلطنت بطلميوس پنجم پادشاه مصر ، آن تيوخوس براى تصرف سوريه با فيليپ پادشاه مقدونيه بر ضد مصر متحد شد و غزه را تصرف كرد . در اينزمان رومىها به بهانهء اينكه حامى مصر و پرگاماند ، با پادشاه سلوكى وارد مذاكره شدند ، ليكن مذاكرات آنها نتيجهاى نداشت و كار به جنگ كشيد . در ماگنزى « 2 » ( واقع در آسياى صغير ) در سال 190 ق م . جنگ سختى بين طرفين درگرفت كه نتيجهء آن به نفع رومىها تمام شد . در نتيجه آسياى صغير به كلى از تصرف آن تيوخوس خارج شد . در دوران سلطنت آنتيوخوس سوم ، دولت روم در دومين جنگ از جنگهاى كارتاژ ( 218 - 201 ق م . ) اسپانيا را از تصرف كارتاژيها خارج كرد . چين : در دوران سلطنت آن تيوخوس ، در چين سلسلهء چين سلطنت داشت ( 221 - 207 ق م . ) اين سلسله از مردمى به نام چين نام گرفته است كه در سال 318 ق م . از شمال غربى چين وارد دشت حاصلخيز سچوان شدند و پس از تجزيهء دولت چو قدرت يافتند . مؤسس و اولين امپراتور اين سلسله چنگ « 3 » نام داشت كه خود را شى هوانگ تى خواند كه به معنى نخستين امپراتور است . به امر وى ديوار بزرگ چين به طول دو هزار كيلومتر و ارتفاع 6 - 15 متر و ضخامت 5 / 4 - 5 / 7 متر بنا شد كه ديوار مذكور بين مغولستان و چين كشيده شده و در فواصل معين داراى برجهاى متعدد ديدهبانى است . در سال 212 ق م . آن تيوخوس سوم به قلمرو ائوتودموس « 4 » پادشاه و بانى بلخ حمله كرد و او را مغلوب و دستنشاندهء خود كرد . مصر : در دوران سلطنت آن تيوخوس سوم ، در مصر بطلميوس چهارم سلطنت مىكرد
--> ( 1 ) . Gerrha . ( 2 ) . Magnnesie . ( 3 ) . Ceng . ( 4 ) . Eutudemos .